Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik Yayımlandı
Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik (“Yönetmelik”), 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un Ek 4. maddesinin ilgili hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Yönetmelik, Türkiye’den erişilebilen sosyal ağ sağlayıcılarına yaş doğrulama, çocuklara özgü hizmet tasarımı, ebeveyn kontrol araçları ve başvuru mekanizmalarına ilişkin yükümlülükler getirmektedir. Bu kapsamda sağlayıcıların hem kayıt süreçlerini hem de platformların ürün tasarımını ve veri işleme faaliyetlerini gözden geçirmeleri gerekecektir.
1. Temel Yükümlülükler
Yaş doğrulama: On beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunulamayacak olup hesap açılışında, e-Devlet Kapısı üzerinden Başkanlık tarafından oluşturulan yaş doğrulama belirteci kullanılacaktır. Belirteç yalnızca yaş eşiğinin belirlenmesine yönelik bilgi içerecek ve başka amaçlarla kullanılamayacaktır. Yaş doğrulama yükümlülüğü hesap açılışıyla sınırlı olmayacaktır.
Mevcut hesaplar: Yönetmelik’in yürürlüğe girmesinden önce açılmış ve belirteçle doğrulanmamış hesapların, 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez doğrulanması gerekecektir. On beş yaşını doldurmadığı tespit edilen kullanıcıların hesapları kapatılacaktır.
Çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet: On beş yaşını doldurmuş çocuklara sunulan hizmetlerde yüksek gizlilik ayarları uygulanacak, hesaplar gizli tutulacak, mesajlaşma ve hesap önerileri sınırlandırılacak, canlı yayın ve bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek özelliklere ilişkin kısıtlamalar uygulanacaktır. Ayrıca çocukların kişisel verileri profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetlerinde kullanılamayacaktır.
Ebeveyn kontrolü: Ebeveyn kontrol araçları, hesap ve özellik ayarlarının yönetilmesi, ücretli işlemlerin kontrolü, kullanım süresinin sınırlandırılması ve konum paylaşımı gibi işlevleri içermelidir. Bu araçların sunulması, çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacaktır.
İtiraz ve şeffaflık: Yaş doğrulama ve hesaplara uygulanan tedbirlere ilişkin ücretsiz, erişilebilir ve Türkçe bir itiraz mekanizması kurulmalıdır. İtirazlar anlamlı insan incelemesine tabi tutulmalı, ilgili içerik ve kişisel veriler itiraz sonuçlanıncaya kadar silinmemelidir. Sağlayıcılar ayrıca aldıkları tedbirleri ve ebeveyn kontrol araçlarını internet sitelerinde açıklamalı, başvuru ve itiraz istatistiklerini yıllık olarak yayımlamalıdır.
Yükümlülüklere aykırılık halinde 5651 sayılı Kanun’un Ek 4. maddesindeki yaptırımlar uygulanabilecektir. Başkanlığın yayımlayacağı teknik rehber ve ikincil düzenlemelerin de uyum sürecinde dikkate alınması gerekmektedir.
2. Önerilen Aksiyonlar
Sosyal ağ sağlayıcıların Yönetmelik’e uyum kapsamında aşağıdaki aksiyonları değerlendirmeleri önerilmektedir:
- Platformun Yönetmelik kapsamındaki konumu ve etkilenen hizmetlerin belirlenmesi.
- Yaş doğrulama altyapısının oluşturulması ve mevcut hesapların 31 Mart 2027 tarihine kadar doğrulanmasına yönelik geçiş planının hazırlanması.
- Çocuk hesaplarına ilişkin gizlilik ayarları, mesajlaşma, içerik sunumu, algoritmalar ve reklam uygulamalarının Yönetmelik hükümlerine göre gözden geçirilmesi.
- Çocuklara ait kişisel verilerin işlenmesi, profilleme faaliyetleri ve rehber senkronizasyonu gibi uygulamaların değerlendirilmesi.
- Ebeveyn kontrol araçlarının Yönetmelikte öngörülen işlev ve güvenlik koşullarına uygunluğunun incelenmesi.
- Başvuru ve itiraz mekanizmalarının kurulması; şeffaflık, raporlama ve uyum çalışmalarının belgelendirilmesine yönelik süreçlerin oluşturulması.
3. Sonuç
Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılar açısından yalnızca yaş doğrulama altyapısının kurulmasını değil, çocukların gizliliğini ve güvenliğini esas alan bir hizmet tasarımının benimsenmesini gerektirmektedir. Bu nedenle uyum çalışmalarının hukuk, ürün, mühendislik ve veri koruma ekiplerinin koordinasyonunda yürütülmesi önem taşımaktadır.
Özellikle mevcut hesaplar için öngörülen geçiş süresi ve Başkanlığın yayımlayacağı teknik rehber dikkate alınarak uyum planlamasına erken aşamada başlanması; yükümlülüklerin etkin biçimde yerine getirilmesi ve olası yaptırım risklerinin azaltılması açısından önem arz etmektedir.
Saygılarımızla,
DL Avukatlık Bürosu
HUKUKİ UYARILAR VE BİLDİRİMLER
1. Mesleki Düzenlemeler
DL Avukatlık Bürosu’nun avukatları İstanbul Barosu üyesi olup Avukat unvanını taşımaktadırlar ve İstanbul Barosu ile Türkiye Barolar Birliği tarafından çıkarılan mesleki düzenlemelere bağlı faaliyet göstermektedirler.
2. Hukuki Uyarı
Bu internet sitesinde yayımlanan içerikler sadece bilgilendirme amaçlı olarak hazırlanmış olup herhangi bir şekilde hukuki görüş olarak kullanılmamalıdır. Bu site ve içerdiği bilgilerin avukat-müvekkil ilişkisi kurma amacı bulunmamaktadır. DL Avukatlık Bürosu ve avukatları doğru ve tam bilgi temin etmeyi amaçlamış olup, yayımlanan içerikler mevzuat değişikliği veya yeni tarihli yargı kararları nedeniyle güncelliğini yitirebilir ve yürürlükte olan yasal gelişmelerin son halini yansıtmayabilir. DL Avukatlık Bürosu bu internet sitesinde bulunan içerikleri dilediği zaman değiştirme ve gözden geçirme hakkını saklı tutar.
Bu internet sitesinde bulunan hiçbir içerik herhangi bir olaya özgülenebilecek hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kullanıcı bu internet sitesine girerek, DL Avukatlık Bürosunu ve avukatlarını işbu internet sitesinde bulunan bilgilere dayanarak hareket etmesi sonucu meydana gelen herhangi bir zarar veya ziyandan sorumlu tutmayacağını kabul etmektedir.
Bu internet sitesinde yer alan tüm bilgiler, Türkiye Barolar Birliği’nin Meslek Kuralları ve ilgili mevzuatına bağlı kalınarak ve ilgili mevzuatla reklam yasağına ilişkin düzenlemelere uygun olarak hazırlanmıştır. İnternet sitesini ziyareteden tüm kullanıcılar, Kullanım Koşulları'nda yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar.
3. Fikri Mülkiyet Hakları
Bu internet sitesinde yayımlanan içerikler DL Avukatlık Bürosu’nun malik veya lisans sahibi olduğu telif hakkı ve/veya diğer fikri mülkiyet hakları uyarınca koruma altındadır. İşbu internet sitesinin içeriği DL Avukatlık Bürosu’nun yazılı izni olmaksızın kısmen ya da tamamen kopyalanamaz, dağıtılamaz, kullanılamaz ya da değiştirilemez. Bu onay DL Avukatlık Bürosu ile info@dlhukuk.com adresinden iletişime geçilerek talep edilebilir.
4. Bağlantılar (Links)
İnternet sitesinin herhangi bir bölümüne DL Avukatlık Bürosu’nun yazılı ön onayı olmaksızın elektronik bağlantı (electronic link) verilemez. DL Avukatlık Bürosu, DL Avukatlık Bürosu internet sitesine yapılan elektronik bağlantıların kaldırılmasını talep etme hakkını saklı tutar.
İnternet sitemizin bir bölümü üçüncü kişilerin internet sitelerine atıfta bulunabilir ve üçüncü kişilere ait internet siteleri DL Avukatlık Bürosu’nun internet sitesine atıfta bulunabilir. DL Avukatlık Bürosu harici internet sitelerinin içeriğinden sorumlu tutulamaz.